است يا مشروط به صورتى بوده كه نيّت قربت در آن باشد و يا اساسا قائل شويم به اينكه تفضّل حقتعالى مقتضى است در خصوص قرض و لو بدون قصد قربت واقع شود اين اجر و ثواب مترتب گردد و سبب آن همان دو جهتى است كه سابقا به آن اشاره شد . البته جاى هيچ استبعادى نيست كه قرض و لو بدونن نيّت قربت واقع شود مع ذلك از باب تفضّل خداوند منّان ثواب بر آن منظور دارد چه آنكه در بسيارى از موارد حضرتش جلّ و علا فاعلين احسان و مرتكبين برّ و نيكى را اجر و ثواب داده بدون اينكه ايشان نيّت تقرب داشته باشند همچون فاعل كرم وجود و گذشت . قوله : و مطلق الثواب الخ : [ واو ] به معناين حال و جمله حاليّه مىباشد . قوله : يتوقف عليها : ضمير مؤنث به [ قربت ] راجعست . قوله : فليس كل قرض بترتب عليه الثواب : كلمه [ كلّ قرض ] اسم ليس و [ يترتب عليه ] خبر آن است . قوله : او تفضّل من اللّه : مقصود از تفضّل آن‌طور كه متكلّمين گفته‌اند [ اعطاء بدون استحقاق ] است . قوله : بواسطة الوجهين : مقصود از وجهين ، يكى وقوع قرض در دست محتاج و ديگرى برگشتن آن و قرض داده شدنش براى مرتبه بعدى است . متن : و يفتقر القرض إلى إيجاب و قبول و الصيغة أقرضتك ، أو انتفع به ، أو تصرف فيه ، أو ملكتك أو أسلفتك ، أو خذ هذا ، أو اصرفه و عليك عوضه ، و ما أدى